| RİSK FAKTÖRÜ NEDİR? Gebelikte
başlayan ve doğum eyleminden lohusalık döneminin bitimine
kadar olan dönemde anne adayının kendisini ya da bebeğini
ilgilendiren muhtemel normaldışı durumların ortaya çıkma
olasılığı her anne adayı için eşit değildir. RİSK FAKTÖRÜ
NEDİR?
Gebelikte başlayan ve doğum eyleminden lohusalık
döneminin bitimine kadar olan dönemde anne adayının
kendisini ya da bebeğini ilgilendiren muhtemel normaldışı
durumların ortaya çıkma olasılığı her anne adayı için eşit
değildir. Gebelikte anne adayının kendisiyle ve/veya
bebeğiyle ilgili normaldışı durumların ortaya çıkma
olasılığını artıran faktörlere GEBELİKTE RİSK FAKTÖRLERİ adı
verilir.
Örnek 1: 35 yaşından daha ileri yaştaki bir anne adayının
kromozomal anomalili (Down sendromu gibi) bebek doğurma
riski artmıştır. Bu bağlamda "ileri yaş", kromozom anomalisi
olan bir bebek doğurma açısından mutlak bir risk faktörüdür.
İleri anne yaşı diğer bazı normal dışı durumların ortaya
çıkması açısından da risk faktörüdür. Burada tek örnek
olarak kromozom anomalisi verilmiştir.
Örnek 2: Gebelik öncesinde tanısı konmuş diyabeti olan
bir anne adayının bebeğinde anomali ortaya çıkma olasılığı
ve kendisinde de preeklampsi gelişme olasılığı bu hastalığı
olmayan bir anne adayına göre belirgin bir şekilde
artmıştır. Bu bağlamda "gebelikte diyabet" anomalili bir
bebek doğurma ve preeklampsi gelişimi açısından
istatistiksel olarak mutlak bir risk faktörüdür. Gebelikte
diyabet diğer bazı durumların ortaya çıkması açısından da
risk faktörüdür. Burada örnek olarak anomalili doğum ve
preeklampsi gelişimi verilmiştir.
Yaşanmakta olan ya da yaşanacak bir gebeliğe ait risk
faktörlerinin büyük bir kısmı anamnez (doktor tarafından
yapılan sorgulama) esnasında ortaya çıkarılabilir. Risk
faktörleri gebeliğin başından beri sabit bazı faktörler
olabilir (ileri anne yaşı, ya da daha önce ölü doğum yapmış
olmak gibi), gebeliğin erken dönemlerinde ortaya
çıkarılabilir (tanısı konamamış hipertansiyon, erken dönemde
geçirilen kanamalar gibi), ya da gebeliğin ileri
dönemlerinde ortaya çıkarılabilir (gebeliğe bağlı
hipertansiyon, intrauterin gelişme geriliği gibi).
Risk faktörlerinin gebe kalınmadan önceki dönemde
belirlenmesi, önlem alınması açısından en iyi sonuç verir.
Zira risk faktörlerinin önemli bir kısmı kontrol edilebilir
(sigarayı bırakmak, anemi (kansızlık) tedavisi görmek,
kronik hipertansiyon ya da diyabetin kontrol altına alınması
gibi). Kontrol edilemeyen risk faktörleri için ise daha sık
doktor kontrolleri yapılarak henüz risk gerçekleşmeden önlem
alınmaya çalışılabilir (daha önceden ölü doğum yapmış bir
anne adayının bebeğinin iyilik durumunun sık olarak
değerlendirilmesi ve gerektiği durumlarda müdahale edilmesi
gibi)
Gebeliğinizde sorgulamayla ya da muayeneyle saptanmış
belli bir risk faktörünün olması, o riskin gerçekleşeceği
anlamını taşımaz, yalnızca riskin yükseldiğini gösterir.
Benzer bir şekilde risk faktörü olmaması, gebeliğinizin
tümüyle sorunsuz seyredeceği anlamını taşımaz, ancak
gebeliğinizin sorunsuz seyretme olasılığının yüksek olduğunu
gösterir. Gebelikte risk yaratması muhtemel faktörler ve bu
faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilecek riskler bu
bölümde özetlenmiştir:
|